Veiligheid en Gezondheid op het werk: Meer dan de afwezigheid van fysieke klachten

Op 28 april, is het de World Day for Safety and Health at Work oftewel de Werelddag voor Veiligheid en Gezondheid op het werk. Graag wil ik deze dag gebruiken (of misbruiken?) om wat licht te schijnen op “Gezondheid” op het werk en hoe wij ook in het buitenland kunnen bijdragen aan een goede Veiligheid en Gezondheid op het werk. “Goh Nancy, daar hebben wij toch helemaal geen invloed op?” Je doet jezelf tekort doen als je deze vraag stelt. Lees verder!


Psychische gezondheid: gezond zijn is meer dan de afwezigheid van fysieke pijn

Als we het over gezondheid hebben focussen we ons als snel op de aan- of afwezigheid van fysieke pijn. Dat is logisch, want fysieke pijn is meestal makkelijk te lokaliseren en ook het type hulp in de vorm van materialen of medici is makkelijk te bepalen. Snee? Pleister. Pijn in je mond? Tandarts. Overige pijn? Huisarts.


Onder gezondheid valt echter ook onze psychische gesteldheid. Iets waar voorheen een taboe op lag, maar waar de laatste tijd gelukkig steeds meer ruimte en aandacht voor komt. Als je je psychisch niet oké voelt is het niet langer iets wat je stil houdt en weg stopt, maar iets waar je hulp voor zoekt en vaker begrip voor krijgt. Het zou zomaar kunnen zijn dat door de vermindering van het taboe het aantal gemelde beroepsziekten van psychische aard de afgelopen jaren is gestegen. Uit een rapport van het Nationale Registratie van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) blijkt dat in 2016 42% van de gemelde beroepsziekten van psychische aard was. In 2017 is dit percentage gestegen naar 57%. Van deze 57% betrof 74% diagnoses van overspannenheid en burn-out. Deze stijging heeft vele oorzaken waarover veel te vinden is. Het allerbelangrijkste is echter om ons af te vragen hoe burn-outs voorkomen kunnen worden en daarnaast om ons hier ook actief voor in te zetten.


Het verloop van burn-out klachten onder werknemers van 2007-2017

Het voorkomen van Burn-Outs: een kind kan de was doen

De NCvB geeft de volgende definitie van een burn-out:

“Overspannenheid en burn-out Overspannenheid is een klinisch beeld dat wordt gekenmerkt door aspecifieke spanningsklachten met aanzienlijke beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren. Patiënten zijn moe, gespannen, prikkelbaar, emotioneel labiel, lijden aan concentratieverlies of slapen slecht. Overspannenheid wordt gezien als het gevolg van een relatieve overmaat aan stress, waardoor de coping faalt en iemand controleverlies en demoralisatie ervaart.”


We zien hierin duidelijk terug dat een overmaat aan spanning leidt tot een burn-out. Om burn-outs te voorkomen moet je dus… voorkomen dat iemand teveel stress over zich heen krijgt én de ruimte en tijd heeft om zichzelf weer op te laden.



Ik hoor je denken: ‘Wát een conclusie, jij bent zeker de slimste thuis?’. Nouja, los van dat ik dat inderdaad ben (haha ik krijg straks ruzie) en dat deze conclusie super simpel is, wordt er mijns insziens nog te weinig gedaan met deze conclusie. Ik denk dat als ik jullie de vraag zou stellen “Wordt er bij jou actief actie ondernomen om op een gezonde manier met stress om te gaan?”, dat het merendeel niet positief zou antwoorden.


Wat kunnen we doen?

Het Britse Institution of Occupational Safety and Health (IOSH) heeft een onderzoek uit laten voeren naar belemmerende en bevorderende factoren voor werkhervatting bij psychische problematiek vanuit het perspectief van zowel werknemers als leidinggevenden, huisartsen en psychologen. De aanbevelingen voor de praktijk zijn onder andere:

  • verbeter kennis en vaardigheden van leidinggevenden met betrekking tot werknemers met psychische problemen;

  • steun werknemers in het vergroten van zelfreflectie en controle; zorg voor gepersonaliseerde begeleiding terug naar werk op basis van behoeften en perspectief van de werknemer.

Hoewel bovenstaand onderzoek gericht was op de werkhervatting na psychische problematiek, denk ik dat maatregelen voor preventie niet veel anders zullen zijn. Het is ten eerste belangrijk dat je je psychische gezondheid met je leidinggevende kan bespreken en ten tweede dat je voorzien wordt van tools voor zelfreflectie en controle. Eén van die tools om met stress om te gaan waar ik zelf achter sta, zijn ademhalingstechnieken (hoe dit werkt kun je hier lezen).


Uiteindelijk maakt het niet uit wat voor tool er door een organisatie geboden wordt; zolang je als werknemer maar in een veilige omgeving gefaciliteerd wordt in het behouden of verbeteren van je psychische gezondheid!



Zowel fysiek als psychisch moet er aandacht zijn voor Veiigheid en Gezondheid op het werk.


En je had het nog over Veiligheid en Gezondheid in het buiteland?

Ik zou Nancy niet zijn, als ik niet ergens over eerlijke handel of duurzaamheid zou beginnen, maar ik zal het dit keer kort houden:


Elke organisatie/winkel waar jij (in)koopt steun jij door je financiële middelen naar hen over te hevelen. Vraag: Gaat jouw geld naar organisaties of winkels waar fysieke en psychische veiligheid en gezondheid voorop staat?


Wat ik je eigenlijk wil vragen is om verder te denken dan de situatie waarin jij je begeeft. Het is heel belangrijk om je in te zetten voor een verbetering van de Veiligheid en Gezondheid bij jou op het werk, maar het is even belangrijk om te zorgen dat jouw acties diezelfde Veiligheid en Gezondheid voor anderen borgen!

©2020 by KRAKTI.